Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Sonucu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde tat çoğunlukla hafif ama temiz gelir tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik olur. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple yavaş ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir skala çoğu kişi için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, beş de damakta baskın duran yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum kalitesi artar. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek gereksiz bir karmaşa yaratır. Ölçeği her seferinde aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken belirir gerçekten ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama notalar sonradan belirir hem de bu hız tadın algılanma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme dengesizse not kısmına yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece yoğun aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ve burnun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir çekiş de narin notaları örter. Güç damakta düşük fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Zamanla damak kısmı da ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem iyice önem kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en belirgin aromayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk içecekler damağı duyarsızlaştırır hem de aroma hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip biter zira geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir fikir sunmaz yani her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok fark çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña aroma profili benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir notasını güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de kayda geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir ısı de tütünün yanma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken çoğu zaman odadaki hava ya da koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.