Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen koku ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak yanılmayı önler çünkü kalabalık yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak ve ölçütleri baştan netleştirmek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir böylece notlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek yanıltıcıdır üstelik erken acele edip sonuç çıkarmak kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu düzen her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış yaprak kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar her zaman aynı ışık ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum tadım notlarını insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır bu sayede dikkat dağılmaz ve not kalitesi yükselir. Petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası genellikle kullanılan puandır, zira ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz ısınma temposu ise tadı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha yavaş gelir ve notalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse yorum bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha okunur kılar ama gücünü azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde tadarken ilk olarak inceyi ardından geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım başta önemsiz gelse de yorumları epey değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır hızlı bir nefes ise narin tonları örter. Yoğunluk dilde düşük ama burunda belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden hemen sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan kişiler için önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır ayrıca öğün aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Geniş çaplı puro kutusu gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir damak en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar dili uyuşturur hem de aroma hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca başlanan değerlendirme çoğunlukla hatalı kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. Romeo julieta 20 club benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl benzeri mini ölçü ise sedir notasını çabucak gösterip sona erer zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, oda kokusu ile zaman izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını yüksek taşır üstelik dolgun bir duman notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde yoğunluk farkı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı ister. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir havada tütün çabuk yanar böylece keskin notalar öne geçer bu nedenle oda koşullarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de duman ağırlaşır ve lezzet silikleşir ısı de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım net okunur tadım anı planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki hava veya koku çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku birikirse sonraki denemenin tadı yanlış algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok güçlüyse yanış yapısı bozulur.